Thủ tướng Đức Angela Merkel và Chủ tịch đảng Dân chủ Xã hội Martin Schulz. Ảnh: EPA. Nguồn VOV.vn

Đúng 110 ngày sau bầu cử Quốc hội và sau đàm phán Liên minh Jamaika thất bại, hôm nay nước Đức mới có cơ hội thành lập chính phủ mới cho nhiệm kỳ 2018 – 2021.

Liên minh cầm quyền giữa các đảng CDU/CSU và SPD được gọi tắt với cái tên dễ thương là GroKo (Đại liên minh) vốn đã từng tồn tại từ 2014 – 2017 và được giải thể sau bầu cử Quốc hội lần thứ 19 vào ngày 24 tháng Chín 2017, nhường quyền thành lập chính phủ mới cho đảng thắng cử.

Đảng CDU/CSU đạt 32,9%, là kết quả tồi tệ nhất kể từ năm 1949 đến nay, nhưng vẫn chiếm tỷ lệ cao nhất để giành quyền “cầm chịch” lập chính phủ mới.

Với 20,5% phiếu bầu là thất bại thảm hại nhất của SPD từ trước đến nay trong lịch sử đảng. Lãnh đạo SPD cho rằng, 4 năm trong “hợp đồng hôn nhân” với CDU/CSU, họ đã bị ánh hào quang của liên minh Thiên chúa giáo làm lu mờ hình ảnh của mình trong mắt người dân Đức, cho nên mới ra cơ sự này. Martin Schulz, Chủ tịch đảng SPD, ngay lập tức đã tuyên bố “ly dị” CDU/CSU và đứng về phe đối lập nhằm tỏ rõ ý chí đấu tranh giành quyền lợi cho người lao động, dương cao ngọn cờ “do dân, vì dân”, hy vọng dân quay lại với mình. Tuyên bố của Schulz được Jusoz (nhóm đảng viên trẻ) hưởng ứng nhiệt liệt.

Chẳng còn cách nào khác, CDU/CSU phải liên kết với FDP và Grünen để thành lập chính phủ liên minh Jamaika, nhưng đàm phán thăm dò lại thất bại, vì không thống nhất được chương trình hành động. Chủ tịch đảng FDP Christian Lindner rũ ao bỏ đi, để lại câu nói “lịch sử”: Chẳng thà không cầm quyền, còn hơn cầm sai quyền.

CDU/CSU đành phải quay lại ve vãn mối “tình xưa nghĩa cũ” với SPD. Sau một thời gian “làm mình làm mẩy”, rồi thì SPD cũng không nỡ để “Angie” bơ vơ lẻ bóng một mình với nguy cơ “chính phủ thiểu số” đầy gian nan trước bao nanh vuốt đe doạ 2 bên Nội Ngoại (bên Ngoại là Liên minh châu Âu), SPD đã quay về đoàn tụ gia đình cùng CDU/CSU, chị Merkel chắc vui lắm và “người tình” Emmanuel Macron cũng thở phào nhẹ nhõm. Trong vụ này có đóng góp không nhỏ của Tổng thống Frank-Walter Steimeier, từng là đồng chí chung chiến hào với Martin Schulz.

Sau bao ngày lạnh lẽo sương mù hy vọng nước Đức sẽ lại ngập tràn ánh nắng.

Kết quả đồng thuận đạt được qua đàm phán Liên minh GroKo – Những điểm cơ bản:

  1. Đóng góp bình đẳng trong bảo hiểm y tế: Người lao động và người sử dụng lao động đóng góp bảo hiểm y tế với tỷ lệ 50:50. (Đề xuất của SPD)
  2. Không tăng thuế. Nhưng SPD muốn áp dụng thuế giao dịch tài chính (Finanztransaktionssteuer) trên bình diện Liên minh châu Âu (EU). (Đề xuất của CDU/CSU)
  3. Một năm chỉ nhận 180.000 – 220.000 người tị nạn. (Đề xuất của CDU/CSU)
  4. Đình chỉ và giới hạn đoàn tụ gia đình: Trước mắt không có ưu tiên việc đoàn tụ gia đình đối với những trường hợp tị nạn được bảo trợ. CDU/CSU và SPD sẽ ban hành qui định mới và chỉ giải quyết tối đa 1000 trường hợp đoàn tụ trong một tháng. (Đề xuất của CDU/CSU)
  5. Thành lập những Trung tâm Tiếp nhận – Xử lý – và Từ chối tị nạn: Tại đây, các đơn xin tị nạn sẽ được nhanh chóng xử lý, cho ra kết luận chấp nhận hay từ chối và quyết định trục xuất. Người xin tị nạn sẽ không được rời khỏi “trại” trong suốt thời gian xét đơn và chỉ được nhận hiện vật thay vì tiền trợ cấp. Tiến tới tuyên bố các nước như Maroko, Tunesien và Algerien là những nước an toàn. (Đề xuất của CDU/CSU)
  6. Vẫn giữ mức lương hưu trí hiện tại là 48% cho đến năm 2025, nhưng cách tính toán sẽ thay đổi. Một Uỷ ban gồm các chuyên gia sẽ đưa ra đề xuất cải tiến lương hưu sau năm 2025. Ngoài ra sẽ có qui định đặc biệt cho người có thu nhập thấp. Ai nhiều năm có việc làm, lại phải đảm đương nuôi dạy con và chăm sóc người thân trong gia đình sẽ được cộng thêm 10% tính trên lương hưu cơ bản của khu vực. (Đề xuất của SPD)
  7. Bỏ qui định “Cấm tham gia”: Cho đến nay trong Luật cơ bản có qui định: Nhà nước Liên bang chỉ được phép tham gia hỗ trợ tài chính cho những “Địa phương nghèo” trong các dự án về đào tạo. Nay định nghĩa về “Địa phương nghèo” được xoá bỏ khỏi Luật cơ bản. (Đề xuất của SPD)
  8. Từng bước tiến tới bỏ hẳn phí đóng góp tương trợ. Trong nhiệm kỳ chính phủ này sẽ giảm thiểu tới 90%. (2 bên cùng đưa ra đề nghị)
  9. Tiền trợ cấp con cho đến 2021 tăng 25,00€ -> 01.07.2019 tăng 10€, đến 2021 tăng thêm 15€.
  10. Đào tạo thêm 8.000 Điều dưỡng viên chăm sóc người cao tuổi.
  11. Nhân lực cho ngành An ninh tăng thêm 15.000 người (7.500 Liên bang và 7.500 địa phương). Ngành Tư pháp tăng 2.000 người.
  12. Không xuất khẩu vũ khí sang Ả-rập Xê-út. (Đề xuất của SPD)
  13. Kêu gọi EU lập “Ngân sách đặc biệt” nhằm ổn định khu vực đồng Euro và phát triển mở rộng Quĩ cứu trợ đồng Euro thành Quĩ tiền tệ châu Âu. Các bên nhất trí rằng, Đức sẽ đóng góp nhiều nhất vào ngân sách Liên minh châu Âu.

Hợp đồng chính phủ GroKo có thành hiện thực hay không vẫn còn phụ thuộc vào Đại hội đảng SPD vào ngày 21.01.2018. Khối Jusoz – Đảng viên SPD trẻ – không muốn đảng mình hợp tác với CDU/CSU thành lập chính phủ Liên minh. Họ thích về phe đối lập để có nhiều cơ hội thể hiện khả năng của mình. Sự đột phá thuộc về thế hệ trẻ!

Lê Hoàng