Một sự kiện chưa từng xảy ra trong vòng 70 năm nay tại Đức. Đàm phán thành lập chính phủ „Liên minh Jamaika“ trải qua một đêm lịch sử, đêm 19.11.2017, và đã để lại nhiều câu hỏi hơn là câu trả lời. Tại sao đảng FDP huỷ bỏ cuộc đàm phán tưởng chừng như sắp tới đích?

München – 23 giờ 49 đoàn đàm phán đảng FDP (đảng Tự do Dân chủ) bất ngờ „rũ áo“ rời khỏi phòng hội nghị. Người phát ngôn của họ tuyên bố: Sau một tháng tích cực đàm phán cho liên minh chính phủ Jamaika đối với chúng hôm nay tôi là chấm dứt. Cuộc đàm phán này đáng lẽ đã vào chung kết vào lúc 18 giờ, tuy nhiên phải kéo dài đến nửa đêm.

Chủ tịch đảng FDP Christian Lindner khẳng định vời báo chí rằng „Chẳng thà không cầm quyền, còn hơn cầm quyền sai.“ Và đối với ông „Cuộc đàm phán liên minh ngay từ đầu đã vấp phải nhiều bất đồng khó vượt qua, nay coi như nó nhận một bản án tử hình.“Lời nói lịch sử trong một đêm lịch sử, để lại đàng sau một nước Đức bất ổn về chính trị. Tại sao lại nên nông nỗi này?

Bất đồng quan điểm và không sẵn sàng thoả hiệp là lý do dẫn đến thất bại của Liên minh Jamaika hay „Già néo đứt dây“?

Mặc dù trong thời gian cuối 4 đảng đã đạt được một vài đồng thuận, nhưng trong nhiều vấn đề cốt lõi họ vẫn chưa thoả hiệp được với nhau. Đảng này nhất trí điểm A thì bất đồng điểm B. Đảng kia nhất trí điểm C thì không đồng ý điểm D. Với chủ đề „nhập cư“ trong đêm đàm phán cuối cùng, không phải đảng FDP không vượt qua được sự khác biệt về quan điểm của mình để đi đến đồng thuận các đảng khác, mà chính là đảng Grüne (đảng Xanh) đã quyết bảo lưu ý kiến và không chịu thoả hiệp. Grüne phản đối mạnh mẽ vụ: Kéo dài việc ngưng giải quyết „đoàn tụ gia đình“ đến tháng 3.2018, điều mà CDU, CSU và FDP đã đồng thuận với nhau. Giá mà Grüne, tại thời điểm này nhún nhường đôi chút để tạo thế cân bằng, đồng thời khẳng định tháng 4.2018 phải tiếp tục giải quyết „đoàn tụ gia đình“, thì chương trình nghị sự có khi đã sang bước ngoặt khác và coi như đã „trói được“ FDP. Lindner cho biêt, ông ta đã có cảm giác bất ổn từ trước đó và cứ đà này liệu các thoả hiệp có tồn tại được 4 năm? Chủ tịch FDP cho rằng „Không thể“ và cho biết thêm lý do đàm phán thất bại còn do bất đồng ở những chủ đề về Giáo dục đào tạo, Mã số hoá và Phí tương trợ, vốn dĩ là chương trình tranh cử của đảng này. Ông còn nói: Liên minh Thiên chúa giáo (CDU/CSU) và Grüne, trong khi đàm phán sắp thành công, đã coi FDP như người ngoài cuộc và chơi ép họ phải rời xa những chính sách họ đề ra cho chương trình tranh cử.

Theo giới quan sát thì việc FDP đột xuất rời bỏ đàm phán là có âm mưu chuẩn bị trước, chứ không phải là đã hết cách thoả thuận. Nhưng tại sao lại làm vậy? Christian Lindner còn nợ một câu trả lời cho dân Đức.

***

Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier không muốn vội vã chuẩn y cho bầu cử lại và khuyên các đảng hãy nhận thức trách nhiệm của mình mà ngồi lại với nhau.

Angela Merkel sẽ ra tranh cử và cho biết, bà không ngại gì AfD (đảng Lối đi khác cho Đức-đảng cực hữu) và không bao giờ liên minh với họ.

SPD (đảng Xã hội Dân chủ) không muốn GROKO – Liên minh lớn, nhưng sẵn sàng đối thoại.

Horst Seehofer sẽ cho biết tương lai của mình vào thứ Năm tới.

Grüne tuyên bố sẵn sàng đối thoại và trả lời tất cả các câu hỏi và bảo lưu quan điểm của mình về môi trường, cắt giảm nhiệt điện, động cơ đốt trong…

Bài phân tích ngày 29.09.2017 đã nêu lên những bất đồng quan điểm khó vượt qua giữa 4 đảng muốn lập Liên minh Jamaika, xin đọc ở đây:

Lê Hoàng

CÙNG CHUYÊN MỤC