Không chỉ Catalonia đòi tách ra khỏi TâyBan Nha thành lập nhà nước riêng, mà cả ở Scotland, Greenland hay bán đảo Crimea cũng có những phe cánh chủ trương ly khai đòi độc lập. Chính phủ CHLB Đức đang lo lắng theo dõi tình hình phân hoá ngày càng căng thẳng này. Dưới đây là vài thí dụ.

Catalonia: Là nơi có truyền thống đấu tranh chống lại chính quyền trung ương Madrid. Dưới thời cai trị của độc tài phát xít Francisco Franco thì nơi đây là thành trì của lực lượng đối kháng. Từ năm 2012 đã có cuộc biểu tình đòi thành lập nhà nước độc lập với 1,2 triệu người tham gia và không chỉ riêng người Catalan, người xứ khác cũng ủng hộ họ. Người Catalan bất mãn với chính quyền Madrid bởi vì họ cho rằng, họ bị đối xử bất công, trong khi họ đóng quá nhiều tiền thuế cho chính quyền trung ương. Không riêng phe bảo thủ, các tổ chức thanh niên cánh tả cũng cổ xuý cho việc Catalonia tách khỏi Tây Ban Nha. Chủ nhật ngày 01.10.2017 đã xảy ra thế trận giằng co giữa 2 lực lượng an ninh. Trong khi cảnh sát Liên bang được điều từ Madrid ngăn chặn cuộc trưng cầu dân ý, thì lực lượng an ninh của Barcelona cố gắng bảo vệ các điểm bỏ phiếu. Tình hình ở Catalonia vẫn đang căng thẳng chưa và có hồi kết. Thống đốc Carles Puigdemont nói, sẽ tuyên bố độc lập trong vòng 48 tiếng, sau đó dời đến thứ 3 ngày 10.10.2017, nay vẫn chưa ra được quyết định và bây giờ ông ta đòi đàm phán tay đôi với chính quyền trung ương về tương lai của khu vực. Người dân Catalonia đang ngóng chờ kết quả, Carles Puigdemont đang trong thế „cưỡi trên lưng cọp“. Chính quyền trung ương Madrid phản ứng lại một cách gay gắt và cương quyết, Thủ tướng Mariano Rajoy ra tối hậu thư cho Carles Puigdemont trong vòng 5 ngày, từ hôm nay đến 16.10.2017, phải khẳng định có tuyên bố độc lập hay không và nếu tuyên bố độc lập thì Puigdemont có 3 ngày để rút lại tuyên bố đó. Có khả năng Catalan sẽ bị tước quyền tự trị.

Xứ Basque: Là vùng lãnh thổ giữa Pháp và Tây Ban Nha với dân tộc Pyrenees, họ có tiếng nói riêng. Dưới thời Francisco Franco dân xứ này bị đàn áp, người dân đã tổ chức một đội quân du kích quốc xã thuộc cánh tả chống lại chính quyền lấy tên là Eta, họ được lực lượng chống phát xít Tây Ban Nha giúp đỡ. Trong 1 lần nổi dậy quân Eta hy sinh mất 850 người, bị suy yếu và mất thiện cảm dần. Chính quyền Tây Ban Nha đã thẳng tay truy quét tổ chức này. Năm 2001 đảng ly khai Batasuna bị cấm hoạt động. Năm 2017 Eta nộp vũ khí qui hàng.

Scotland: Thủ hiến Scotland Alex Salmond thuộc đảng Quốc gia Scotland (SNP) chủ trương độc lập với Liên bang Anh. SNP bác bỏ chương trình vũ khí hạt nhân và từ chối đường lối tự do mới của London, đồng thời vận động thu hút sự chú ý của cộng đồng thế giới đến dầu mỏ ở bờ biển Scotland. Năm 2014 SNP thất bại trong cuộc trưng cầu dân ý. Sau vụ Brexit năm 2016, một lần nữa lại dấy lên tranh luận, người Scotland theo Brexit hay ở lại với EU. Hầu hết người dân Scotland khác với người Anh, họ muốn ở lại với cộng đồng Liên minh châu Âu. Chủ tịch mới của đảng SNP Nicola Sturgeon kêu gọi một cuộc trưng cầu dân ý mới.

Bắc Ailen: Dường như vẫn tồn tại bức tường ngăn cách giữa các khu phố theo đạo Công giao và Tin lành tại thủ đô Belfast. Trong khi người Công giáo bám giữ tư tưởng quốc gia dân chủ cánh tả thì những người theo đạo Tin lành ủng hộ các đảng Hoàng gia Anh. Nhiều thập kỷ, những người Công giáo cánh tả và những người theo chủ nghĩa Marx thành lập quân đội ngầm chiến đấu chống lại người Anh và năm 1998 kết thúc bằng Hiệp ước „Thứ sáu tuần Thánh“. Nay mâu thuẫn mới đang đe doạ, nếu London rời EU thì biên giới với Ailen phải đóng.

Faroe và Greenland: Thuộc Vương quốc Đan Mạch, nhưng không thuộc EU, cả hai điều hành theo chế độ tự quản, cứ 2 đại biểu quốc hội của Faroe và Greenland thì có 1 đại biểu được gửi đến Kopenhagen. Greenland gây sức ép, đòi nhiều quyền tự chủ hơn, thậm chí lập chính phủ riêng và không thích o bế Brussels nữa. Greenland mở cửa cho đầu tư nước ngoài và năm 2013 đã chống lại yêu cầu của EU về „Tước quyền khai thác khoáng sản của Trung Quốc“.

Corsica: Thuộc Pháp từ 1769, từ 50 năm nay luôn bị lực lượng ly khai quấy nhiễu. Mặc dù về sau phong trào đòi độc lập có ôn hoà hơn, nhưng những Villa nhà nghỉ và nhà băng vẫn hay bị tấn công. Trong cuộc trưng cầu dân ý đòi nhiều quyền tự chủ năm 2003, được chính quyền trung ương Pháp cho phép tổ chức, thì chỉ có 49% phiếu thuận. Lực lượng ly khai FLNC đã từ bỏ bạo lực. Trong bầu cử khu vực năm 2015 phe theo chủ nghĩa Dân tộc đã trở thành lực lượng mạnh nhất.

*******

Mầm mống chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi đang trỗi dậy khắp nơi tại: Bỉ, Bắc Ý, Nam Tirol, Bosnia, Kosovo, Transnistria, Đông Ukraina, Crimea…

Phải chăng khẩu hiệu „America First“ (Mỹ trước hết) của Donald Trump đang phát huy hiệu lực?

Lê Hoàng

 

CHIA SẺ
Bài viết trướcMùa Thu lá bay và ký ức buồn.
Bài kếỜ ĐÃ BA CHỤC NĂM RỒI ĐẤY NHỈ …
Ông Lê Hoàng Kỹ sư kết cấu xây dựng. Tốt nghiệp trường Đại học Bauhaus-Universität Weimar, Đức. Thời hợp tác lao động ông là Quản lý lao động vùng Halle. Hiện ông là Trưởng ban Biên dịch báo tuoitreonline.de, BTV trang Việt - Đức song ngữ. Sống tại Berlin, Đức.